تفاوت ورق سیاه و ورق آجدار: هر کدام برای چه پروژه‌ای مناسب است؟

بررسی تفاوت ورق سیاه و ورق آجدار برای بسیاری از فعالان صنعت فولاد و خریداران از اهمیت بالایی برخوردار است؛ زیرا هر یک از این ورق‌ها دارای ویژگی‌ها، کاربردهای تخصصی و قیمت متفاوتی هستند و انتخاب اشتباه بین این دو ورق می‌تواند تاثیر مستقیمی بر کارایی، عملکرد، هزینه نهایی و ایمنی پروژه داشته باشد. همچنین، ورق سیاه و ورق آجدار در صنایع گوناگون مانند ساختمان‌سازی، مخازن ذخیره‌سازی، رمپ‌ها، کف سازی و… کاربرد دارند، اما بسته به نیاز پروژه، یکی می‌تواند مناسب‌تر از دیگری باشد. در این مقاله از آهن صد، تفاوت‌های ورق سیاه با ورق آجدار از به صورت تخصصی و کاربردی مورد بررسی قرار می‌گیرند.

تعریف اولیه هر دو ورق سیاه و آجدار

هر یک از ورق‌های سیاه و آجدار، تعریف اولیه متفاوتی دارند که بررسی آن می‌تواند به درک بهتر تفاوت‌ها کمک کند. 

• ورق سیاه: از پرکاربردترین ورق‌های فولادی که با استفاده از فرآیند نورد گرم تولید می‌شود، ورق سیاه یا ورق نورد گرم می‌گویند. این ورق معمولا در دمای نسبتا زیاد تولید می‌شود و دارای سطحی مات، تیره و صاف است. ورق نورد گرم در بسیاری از صنایع مورد استفاده قرار می‌گیرد و دارای گریدهای ST37، ST52، ST33 ،ST22 و ST44 است. همچنین، این محصول فولادی در دو نوع شیت (فابریک و برش خورده) و رول با ضخامت 1 تا 150 میلی‌متر در بازار عرضه می‌شود. استحکام مناسب، شکل‌پذیری خوب و قیمت خوب از مهم‌ترین ویژگی‌های این ورق هستند. (برای آشنایی بیشتر با ورق سیاه و ویژگی‌های آن می‌توانید مقاله “ورق سیاه چیست” را مطالعه کنید.)

• ورق آجدار: ورق آجدار نوعی از ورق‌های فولادی است که معمولا از ورق سیاه تولید می‌شود و یک سطح آن دارای الگوهای متفاوتی است. برای تولید این ورق، پس از فرآیند نورد، طی یک مرحله آج‌دهی مکانیکی یا قالب‌زنی خاص، سطح آن به اشکال برجسته (بادامی، لوزی، عدسی، قطره‌ای و دایره) درمی‌آید تا خواص ضد لغزش به آن اضافه شود. این ورق‌ها به دو دسته فابریک و پرسی تقسیم می‌شوند و دارای جنس گالوانیزه، آلومینیوم، استیل و سیاه هستند. همچنین، ورق آجدار معمولا مقاومت سایشی را افزایش می‌دهد و برای بسیاری از کاربردها مناسب است. 

جدول مقایسه‌ای بین ورق سیاه و ورق آجدار

برای انتخاب بین ورق سیاه و آجدار باید تفاوت‌های آنها را به طور دقیق و جزئی بررسی کنید. در ادامه، جدولی برای مقایسه دقیق و فنی ورق سیاه و آجدار قرار گرفته است تا بر اساس آن بهترین انتخاب را داشته باشید. تفاوت‌های این دو ورق عبارتند از: 

بررسی تفاوت ورق سیاه و ورق آجدار در کاربردها

از مهم‌ترین تفاوت‌های این دو ورق با یکدیگر در کاربردهای آنها است. ورق سیاه از مقاومت، پایداری و استحکام بالایی برخوردار است، به همین دلیل معمولا برای ساخت مخازن، اسکلت‌ فلزی ساختمان، تولید تانکر و ماشین‌آلات، صنایع کشتی‌سازی و  پتروشیمی مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین، این ورق در پروژه‌های صنعتی که وزن کم و قیمت اهمیت زیادی دارد، نیز بکار می‌رود. 

در مقابل، ورق آجدار به دلیل داشتن مقاومت بالا در برابر سایش سطحی، خاصیت ضد لغزش و زیبایی ظاهری، برای کف پله‌ها، آسانسور، کامیون، وانت، پشت‌بام، راه‌پله صنعتی، رمپ‌های بیمارستان و پارکینگ طبقاتی مورد استفاده قرار می‌گیرد. همچنین، به عنوان یک گزینه مناسب برای پروژه‌های راه‌سازی راه‌سازی، عمرانی، پالایشگاهی و… محسوب می‌شود. 

به طور کلی، باید توجه داشته باشید که بسته به نیاز پروژه یکی از این ورق‌ها را انتخاب کنید. به عنوان مثال، اگر هدف شما افزایش ایمنی کف فضاهای صنعتی یا تردد زیاد است، ورق آجدار انتخاب بهتری است.

تفاوت در فرآیند تولید ورق سیاه و ورق آجدار

ورق سیاه و ورق آجدار، در فرآیند تولید نیز تفاوت‌هایی دارند. هر دو این ورق‌ها از طریق فرآیند نورد گرم در بالای 1200 درجه سانتی‌گراد تولید می‌شوند. در فرآیند تولید ورق سیاه، فولاد مذاب از میان غلتک‌های نورد گرم عبور می‌کنند و سپس در حالت رول یا شیت خنک و جمع‌آوری می‌شود. اما در فرآیند تولید ورق آجدار، پس از نورد گرم، ورق فولادی از میان غلتک‌های آجدار یا قالب‌های مخصوص عبور می‌کند تا الگوهای برجسته بر سطح ورق ایجاد شود. این فرآیند باعث افزایش ضخامت، مقاومت سطحی و کاهش لغزش می‌شود. همچنین، ورق آجدار به دو روش فابریک و پرسی تولید می‌شود؛ در روش فابریک، آج‌زنی هم‌زمان با نورد گرم انجام می‌شود و کیفیت بالاتری دارد، اما در روش پرسی، ابتدا ورق ساده تولید شده و سپس طرح آج با دستگاه پرس روی آن ایجاد می‌شود.

تفاوت در ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی ورق سیاه و ورق آجدار

این دو ورق در ویژگی‌های فیزیکی و مکانیکی نیز با یکدیگر تفاوت دارند. ورق سیاه با سطح یکنواخت، مات و قابلیت شکل‌پذیری بالا، برای برش، خمکاری، سوراخ‌کاری و جوشکاری و استفاده در سازه‌ها و قطعات صنعتی، گزینه مناسبی محسوب می‌شود. همچنین، ورق سیاه دارای دارای تحمل بار و فشار زیاد است و از مقاومت مکانیکی پایداری برخوردار است. در مقابل، ورق آجدار به‌دلیل وجود برجستگی‌های سطحی، مقاومت زیادی نسبت به لغزش دارد و در مکان‌هایی مانند کف پله، آسانسور و… که ایمنی حرکت از اهمیت بالایی برخوردار است، مورد استفاده قرار می‌گیرد.  سطح برجسته این ورق، اصطکاک بالایی ایجاد می‌کند و سایش در سطح را بیشتر می‌کند. در ادامه جدول مقایسه ویژگی‌های ورق سیاه و آجدار قرار گرفته است. 

نکاتی که قبل از خرید باید بدانید

برای خرید ورق سیاه آجدار باید برخی نکات را ر