ورق روغنی: آشنایی با نحوه تولید، کاربردها و انواع ورق روغنی

ورق‌ روغنی یا ورق نورد سرد، یکی از ورق‌های فولادی با پوشش روغن هستند که به روش نورد سرد تولید می‌شوند. این ورق‌ها به دلیل شکل ظاهری و پوشش روغنی که دارند، با نام ورق روغنی شناخته می‌شوند. همچنین، این محصول از سطحی براق و شفاف، خواص مکانیکی خاص و ویژگی‌های منحصر به فردی برخوردار است که آن را برای بسیاری از صنایع از جمله خودرو سازی، ساختمان سازی و لوازم خانگی مورد مناسب می‌سازد. به علاوه، به عنوان ماده اولیه برای برخی از محصولات فولادی نیز مورد استفاده قرار می‌گیرد. در این مقاله از آهن صد، انواع ورق روغنی، کاربردها، ویژگی‌ها، مزایا و فرآیند تولید محصول به طور کامل بررسی می‌شوند. 

ورق روغنی چیست؟

به نوعی از ورق‌های فولادی که دارای پوششی از روغن هستند و سطحی صاف و ساختاری دقیق و ظریف دارند، ورق روغنی می‌گویند. این ورق‌ها تحت فرآیند نورد سرد با لایه‌ای از روغن پوشانده می‌شوند و در برابر خوردگی و رطوبت، مقاومت بالایی دارند. این محصول فولادی در انواع مختلفی تولید می‌شود که هر یک از ویژگی‌های خاص و ضخامت‌های متفاوتی تشکیل شده‌اند. خواص مکانیکی و قابلیت انعطاف‌پذیری بالای این ورق‌ها گزینه مناسب و ایده‌آل برای بسیاری از صنایع محسوب می‌شوند. همچنین، به دلیل شکل ظاهر، ویژگی‌ها و فرآیند تولید از کیفیت بیشتری نسبت به سایر ورق‌ها برخوردار هستند. 

ویژگی‌ها و مزایای ورق روغنی

همانطور که گفته شد، این ورق‌ها از ویژگی‌های زیادی برخوردار هستند که آن‌ها را نسبت به سایر ورق‌ها متمایز می‌کند. از جمله ویژگی‌ها و مزایای ورق روغنی عبارتند از: 

• سطح صاف و براق: از بارزترین ویژگی‌های ورق‌های روغنی،سطح صاف و براق آنها است که زیبایی خاصی را در صنایع مختلف به وجود می‌آورند. 
• دقت ابعادی بالا: ورق روغنی به دلیل فرآیند نورد سرد و کنترل دقیق دما و فشار، دارای ابعاد دقیق و یکنواختی است که این ویژگی در قطعاتی که نیاز به حساسیت و ابعاد مشخصی دارند، اهمیت زیادی دارد.
• استحکام و مقاومت مناسب: لایه روغنی، این ورق‌ها را در برابر رطوبت، خوردگی، فرسایش و زنگ‌زدگی از مقاومت و استحکام مناسبی برخوردار هستند. 
• قابلیت فرم‌پذیری بالا: ورق‌های روغنی، قابلیت فرم‌پذیری و تغییر شکل بالایی دارند که برای ساخت قطعاتی مانند کشش عمیق، خمکاری و پانچ نیاز دارند مناسب هستند. 

انواع ورق روغنی

ورق نورد سرد در انواع مختلفی تولید می‌شود که هر یک کاربردها و تفاوت‌های خاص خود را دارند. انواع ورق روغنی بر اساس استانداردها تقسیم بندی می‌شوند که عبارتند از: 

• ورق روغنی معمولی ST12: از پرکاربردترین ورق‌های روغنی، ST12 است که از استحکام، مقاومت و پایداری بالا تولید شده است و نسبت به سایر ورق‌های روغنی از قابلیت شکل پذیری و خمش نسبتا بالایی برخوردار است. 
• ورق روغنی نیمه کششی ST13: ورق روغنی نیمه کششی ST13 از انعطفاف‌پذیری و قابلیت کشش بالاتری نسبت به ST12 برخوردار است و برای ساخت قطعاتی که نیاز به خمکاری زیادی دارند، کاربرد فراوانی دارند. به طور کلی، این نوع از ورق‌های روغنی قابلیت تا 90 درجه قابلیت خم شدن را دارند.
• ورق روغنی فوق کششی ST14: بیشترین میزان کشش و انعطاف‌پذیری میان ورق‌های روغنی برای ST14 است. این ورق‌ها بیشترین مصرف را در صنعت خودروسازی که نیاز به فرم‌دهی بسیار زیادی دارند، مورد استفاده قرار می‌گیرد. 
• ورق روغنی لعاب پذیری EK2: نوعی دیگر از ورق‌های فولادی که لعاب‌پذیرب بالایی دارند، EK2 است. همچنین، قامت بالا در برابر حرارت، قابلیت چسبندگی خوب سطح ورق و سطح کاملا صاف از مهم‌ترین ویژگی‌های این ورق است. 
• ورق روغنی ضد سایش QSTE: این نوع از ورق‌های روغنی، در برابر سایش و ضربه از مقاومت بالایی برخوردار هستند و برای صنایعی که نیاز به قابلیت جوشکاری زیادی دارند، بسیار مناسب هستند. 

همه این ورق‌ها باید بر اساس استانداردها تولید شوند تا از کیفیت بالایی برخوردار باشند. همچنین، بر اساس نیاز پروژه باید بهترین نوع از این ورق‌ها را انتخاب کنید.

فرآیند تولید ورق روغنی

ورق روغنی از طریق فرآیند نورد سرد در دمای پایین، با دقت بالا تولید می‌شود که این روش کیفیت و استحکام این محصول را افزایش می‌دهد. تولید ورق روغنی به ترتیب زیر انجام می‌شود:

1. انتخاب مواد اولیه: مواد اولیه برای تولید ورق روغنی، ورق سیاه و ورق‌های نورد گرم است که باید با ضخامت مناسب تهیه شود. مواد اولیه باید از کیفیت و مرغوبیت زیادی برخوردار باشد. 
2. اسیدشویی: پس از تهیه مواد اولیه، ورق‌های نورد گرم را در حمام اسیدی قرار داده می‌شوند تا زنگ‌زدگی، اکسیدها و آلودگی‌های سطحی آنها پاک شود. 
3. فرآیند نورد سرد: در این مرحله، ورق‌های اسید شویی شده، وارد غلطک‌های نورد سرد می‌شوند و ضخامت آنها کاهش پیدا می‌کند تا سطح آنها صاف و یکنواخت شود. این فرآیند در دمای پایین انجام می‌شود. 
4. عملیات آنیلینگ(Annealing): پس از فرآیند نورد سرد، ورق‌های سرد شده در کوره‌های آنیلینگ قرار می‌گیرند تا  انعطاف‌پذیری و قابلیت فرم‌پذیری آن افزایش یابد. سپس، در دمای مناسب به آرامی خنک می‌شوند.
5. روغن کاری: ورق‌های خنک شده، با لایه از روغن پوشانده می‌شوند تا در برابر خوردگی و زنگ‌زدگی مقاوم شود. 
6. برش و بسته بندی: در نهایت، ورق‌ها بر اساس ابعاد و اندازه‌های مشخص برش داده می‌شوند و بسته می‌شوند. 

کارخانجات تولید کننده ورق روغنی در ایران

در ایران، چندین کارخانه محدود مشغول به تولید ورق روغنی هستند که هر کدام با استفاده از فناوری‌های مدرن و استانداردهای بین‌المللی این ورق‌ها را تولید می‌کنند. بهترین کارخانه های تولید کننده ورق روغنی عبارتند از: 

• ورق روغنی فولاد مبارکه
• ورق روغنی فولاد هفت الماس
• ورق روغنی فولاد غرب آسیا

مطلب مرتبط زمان مطالعه 6

بهترین کارخانه‌های تولید ورق روغنی در ایران

ورق روغنی در بسیاری از پروژه‌های عمرانی و ساختمانی مورد استفاده قرار می‌گیرد، به همین علت آشنایی با بهترین کارخانه‌های تولیدکننده این ورق برای داشتن انتخاب مطمئن و آگاهانه از اهمیت بالایی برخودار است. برای شناخت بهترین کارخانه‌های تولیدکننده ورق روغنیاین مقاله را مطالعه کنید.

کاربردهای ورق روغنی

همانطور که اشاره شد، ورق‌های نورد سرد به دلیل ویژگی‌های زیادی همچون استحکام بالا، سطح صاف و براق، قابلیت فرم‌پذری و جوشکاری بالا، کاربردهای گسترده‌ای در بسیاری از صنایع دارند. مهم‌ترین کاربردهای ورق روغنی شامل موارد زیر می‌شوند. 

• صنایع خودروسازی: این محصول فولادی به دلیل استحکام و فرم‌پذیری بالا در صنعت خودروسازی برای ساخت قطعات بدنه خ&#