بررسی، مقایسه و انتخاب ورق فولادی و تیرآهن مناسب برای ساخت انواع پل

سالانه بخش قابل توجهی از پروژه‌های عمرانی کشور، به پل‌سازی و راه‌سازی ارتباط پیدا می‌کند. پیمانکاران یا مجریان این پروژه‌ها، متناسب با ابعاد و طرح سازه خود، انواع مقاطع فولادی از جمله ورق‌های سنگین و تیرآهن‌هایی با ضخامت بالا را انتخاب و به کار می‌برند. از آنجا که چنین پروژه‌هایی، در مدت زمان طولانی و توسط اغلب مردم مورد استفاده قرار می‌گیرند، انتخاب یا کاربرد مصالح و مقاطع فولادی در آن‌ها از حساسیت بالایی برخوردار است. این مقاله از آهن صد، به عنوان راهنمای انتخاب تیرآهن و ورق سنگین فولادی برای پروژه‌های راه و پل‌سازی، نکات بسیار مهم و کاربردی را به پیمانکاران و خریداران این محصولات ارائه می‌دهد.

نقش تیرآهن و ورق سنگین در پروژه‌های عمرانی راه و پل‌سازی

در پروژه‌های عمرانی مانند ساخت راه‌ها و پل‌های جاده‌ای، استفاده از ورق سنگین و تیرآهن‌ با ابعاد و انواع مختلف، بسیار مرسوم است؛ برای مواردی همچون انتقال بار، افزایش استحکام در عرشه پل، مقابله با تنش و ارتعاش سازه، همواره نیاز حیاتی به این دو مقطع وجود دارد. ورق‌های سنگین معمولاً برای پوشش یا ساخت بدنه و تیرآهن‌ها برای مقاوم‌سازی و ایجاد اسکلت سازه مورد استفاده قرار می‌گیرند. البته در برخی پروژه‌ها، از مصالح دیگر مانند بتن پیش‌تنیده یا خرپاها برای این موارد استفاده می‌شود اما ورق سنگین و تیرآهن از لحاظ ویژگی‌های فنی و کاربردی، مناسب‌تر هستند.

انواع تیرآهن مناسب برای راه و پل‌سازی

در پروژه‌های راه‌سازی و پل‌سازی، انواع مختلف تیرآهن شامل IPB ،IPE ،INP و…‌ با ابعاد گوناگون قابل استفاده بوده و هر کدام مزایا و توانمندی خاص خود را دارند. برخی از آن‌ها نسبتاً سبک هستند و کاربردشان موجب توازن سازه می‌شود؛ برخی دیگر نیز مانند تیرآهن هاش (IPB)، با ابعاد و ضخامت بالا برای سازه‌های سنگین و بزرگ مناسب هستند. بطور کلی سایز تیرآهن‌ها از ۱۰۰ تا ۱۰۰۰ میلی‌متر متغیر است؛ اما در ساخت پل‌ها و جاده‌ها، معمولاً از تیرآهن با ضخامت بالای ۴۰۰ میلی‌متر استفاده می‌شود. علاوه بر سایز، ویژگی‌های دیگر مانند طول، ارتفاع و ضخامت بال یا جان تیرآهن نیز برای پروژه‌های سنگین اهمیت دارد؛ به همین جهت، در برخی پل‌ها که دهانه‌ بزرگی دارند، استفاده از تیرورق‌های سفارشی با ابعاد خاص رایج است.

انواع ورق سنگین فولادی مورد استفاده در پروژه‌های عمرانی

ورق سنگین فولادی به ورق‌های سیاه، گالوانیزه، روغنی و آلیاژی گفته می‌شود که به دلیل ضخامت بالای ۱۰ میلی‌متر، از وزن زیادی برخوردارند. در میان رایج‌ترین ورق‌های سنگین فولادی می‌توان به ST52 ،A516 و A283 اشاره کرد که برای مقاوم‌سازی انواع پل‌های جاده‌ای مناسب هستند. این ورق‌ها، معمولاً در کف یا بدنه سازه قرار می‌گیرند تا مقاومت را افزایش داده و اسکلت‌بندی آن را نیز تقویت کنند. بسته به ابعاد و پیچیدگی پل‌ها، ورق سنگین با ضخامت‌های گوناگون مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ به همین دلیل نیاز پروژه‌های مختلف به این‌گونه ورق‌ها یکسان نیست.

نکات کلیدی در انتخاب تیرآهن و ورق سنگین فولادی برای راه و پل‌سازی

• برای تهیه ورق سنگین یا تیرآهن مناسب پل‌سازی، باید انتخابی کاملاً آگاهانه و مطابق با نیازهای پروژه صورت بگیرد. پیمانکاران و مهندسان سازه حتماً باید میزان مقاومت کششی و تسلیم مورد نیاز جهت ساخت پل را بررسی و در انتخاب مقاطع فولادی به آن‌ها توجه کنند. 
• همچنین لازم است موارد مهم از جمله وزن نهایی سازه، مقاومت فونداسیون و فاصله دهانه‌های پل را محاسبه کرده و نیاز احتمالی پروژه به ورق‌ های تقویتی یا تیر ورق را شناسایی کنند.
•  در فرآیند انتخاب مقاطع نیز بهتر است محل اجرای پروژه (شهری، کوهستانی یا مرطوب)، شرایط محیطی (احتمال زنگ‌زدگی، خوردگی، زلزله یا باد شدید)، بودجه پروژه و زمان تحویل محصولات مورد بررسی قرار بگیرند.

راهنمای سایزبندی و ضخامت‌ها برای ساخت انواع پل

سازه‌های پل، به اشکال گوناگونی تولید شده و هر یک کارایی متفاوتی دارند؛ از سازه‌های شهری گرفته تا پل‌های جاده‌ای، به انواع و ابعاد مختلف تیرآهن یا ورق سنگین فولادی نیاز دارند. در جدول زیر، با توجه به نوع پل، طول دهانه و قدرت تحمل هر کدام، پیشنهادهایی درباره مقاطع و ضخامت آن‌ها ارائه می‌شود؛ این پیشنهادها، برگرفته از آیین‌نامه‌های رسمی و تجربه مهندسان عمران در پروژه‌های بزرگ کشور هستند.

معرفی برندها و کارخانه‌های معتبر تولیدکننده

در سازه‌های بزرگ و پیچیده‌ای مانند پل‌، بهتر است مصالح یا مقاطع فولادی از کارخانجات معتبر و   با سابقه خریداری شوند؛ چون ریسک اجرای این‌گونه پروژه‌ها بسیار بالا بوده و بکارگیری یک قطعه نامناسب می‌تواند منجر به خسارات زیاد و جبران‌ناپذیر گردد. از میان برندها و مجموعه‌های تولید کننده تیرآهن که محصولات خود را طبق استانداردهای مناسب پل‌سازی عرضه می‌کنند، می‌توان به ذوب آهن اصفهان، کارخانه فایکو و ظفربناب اشاره کرد. همچنین مجموعه‌هایی نظیر فولاد مبارکه، فولاد اکسین اهواز، کارخانه روی‌اندود و هفت الماس نیز جزء تولیدکنندگان معتبر ورق فولادی هستند که با اغلب پروژه‌های راه و پل‌سازی کشور سابقه همکاری داشته‌اند.

نکات مهم هنگام خرید تیرآهن و ورق سنگین

در صورتی که اجرای پروژه راه‌سازی یا پل‌سازی بر عهده شماست و تصمیم قطعی برای خرید تیرآهن یا ورق سنگین فولادی مناسب را دارید، توجه به چ